1 1 1 1 1 Rating 0.00 (0 Votes)
A miña avoa Aurora, A Panadeira, era miúda de estatura pero cun carácter e unha determinación dignas dun xigante. Ese carácter e determinación fixo que tomase unha tranca contra a garda civil e o crego da parroquia cando usurparon os seus montes e sometéronos á repoboación forzosa, ala polo apoxeo da ditadura franquista. Ese comportamento valeulle o alcume de “a roxa” e non poucos desgustos nunha época onde discrepar e reivindicar dereitos non eran ben recibidos polo Ditador nin polos aduladores servís que tiña en cada curruncho da vida cotián de cada pobo ou vila. Camariñas non era unha excepción.

Ese mesmo carácter fíxolle tomar unha decisión terrible para unha nai: animar a un fillo de apenas quince anos a tomar o camiño do desterro. A Guerra Civil acababa de rematar e os rumores anunciaban a entrada de España na Segunda Guerra Mundial apoiando o bando alemán. Meu pai, apenas ano e medio maior que o seu irmán Pedro, xa tiña entrado en quintas polo que podía ser mobilizado en calquera momento e nunca sería autorizado a abandonar España legalmente e, de intentalo doutro xeito, sería considerado prófugo e desertor nunha época onde os tribunais militares non daban abasto a ditar cadea e pena de morte por milleiros.

A Panadeira alistou os papeis de Pedro, o seu fillo máis novo e menor de idade, fíxolle a primeira roupa non herdada do seu irmán maior ou do seu pai, mercoulle o seu primeiro par de zapatos dignos de tal nome e votouse ao camiño rumbo a Vigo de onde partían enormes barcos ateigados de carne de xente nova que fuxían da fame e da miseria dunha España esnaquizada por tres anos de guerra inmisericorde. O camiño fixérono a pe nos primeiros tramos, en “coche de línea” noutros. Era a primeira vez que Pedro, un neno da Costa da Morte, saía do seu pobo, e enfrontábase a un mundo absolutamente descoñecido e alleo a canto coñecera antes.

Pedro, Pedriño para a miña avoa, subiu a un barco enorme e, dende unha cuberta de terceira axitou un paniño branco para despedirse dunha muller galega, miúda e fráxil en aparencia, que como petrificada mantíñase sobre o peirao do porto de Vigo vendo como unha parte de si mesma desaparecía na liña do horizonte. O rumbo era Arxentina e alí, se todo ía ben, Pedriño sería recibido polos dous irmáns maiores que xa levaban longos anos emigrados no Río da Prata. Era unha emigración sen case ningunha esperanza de retorno porque eran escasos os que volvían, salvo que a fortuna acompañase ao emigrado; se non era así as posibilidades de volver a verse eran practicamente nulas.

Aurora, A Panadeira, volveu a súa vida, aos fillos que lle quedaban en Galicia, pero sempre cunha sensación de valeiro no peito da que nunca se desprendeu. Pasaron os anos; casouse o meu pai e, durante un período longo de tempo convivín cos meus avós na vella casa da Cancela. Alí asistía a chegada de cartas de ultramar que algunhas veces traían fotos de xente descoñecida pero que a min parecíanme todos ministros e xente moi rica porque vestían de traxe e sempre estaban celebrando algo ao redor dunha mesa da que non faltaba de nada. Miña avoa sinalábamos, un a un, poñéndolles nomes e grao de parentesco: tío Pedro e teus primos, tía María e tío Rodolfo, tío Moncho... e logo lía a carta para todos que escoitábamos coma se fose a Misa, en silencio e recollemento. As cartas falaban dun mundo sorprendente onde había carne e pan trigo para comer tódolos días, festas e bailes onde a xente vestía coma se fosen os artistas que saían no Cine de Vicente, ou casas que parecían de ricos. Algunha vez chegaron cartas que tiñan unha orla negra no sobre e, sen necesidade de abrila, xa se sabía que traía noticias dramáticas.

Pasado o tempo chamaron a porta da miña avoa. A porta, coma todas en Buría, era de dous corpos que permitía abrir a parte superior mantendo a inferior acancelada. Alí, no contraluz, Aurora viu un home que lle resultaba vagamente familiar; tiña un sombreiro e un bigote curto e vestía un traxe cun corte que no era habitual en Camariñas. Quedouse en suspenso durante un tempo que parecía conxelado, ate que aquel home estendeulle os brazos dicíndolle: mamá, soy Pedriño!

Pasaran máis de vinte anos e o adolescente que saíra de Vigo volvía convertido nun home maduro que, por azares da fortuna, traballaba nun mercante arxentino que fixera escala na Coruña por uns días. Aurora, A Roxa, mandara un rapaz ao desterro e recibía na súa casa a un home case descoñecido que nin tan sequera falaba igual que cando marchou. Doulle a mellor alcoba da casa e, os dous, tentaron recuperar o tempo perdido durante os escasos días que ían estar xuntos. Pero nin Aurora atopou o fillo exiliado nin Pedro atopou a nai perdida facía tantos anos. Polo medio había vinte anos en medida de tempo pero había milenios en experiencias distintas, en nostalxias e soedades, en sufrimentos e humillacións que tódolos emigrantes sofren algunha vez na súa vida. Tamén había alegrías vividas ao marxe un do outro, había netos descoñecidos que non vira nacer e nenos que nunca viran aos seus avós, e tantas e tantas vivencias que son o cemento que une e amalgama aos distintos membros dese universo ao que chamamos familia.

Eu, que ía case tódalas tardes a tomar café negro portugués coa miña avoa, escoitaba os seus latexos que non eran outra cousa que a verbalización dos seus máis profundos sentimentos. E nunha desas trasladoume, sinalando a alcoba que estaba sobre as nosas cabezas, un dos sentimentos que seguramente máis influíu na miña vida e que amosaba dunha maneira dramática o sufrimento que aniñaba no seu peito: “aí arriba esta durmindo un home que di que é o meu Pedriño... pero eu non sei si o é o non”

Claro que a miña avoa sabía que era o seu Pedriño, pero non era o Pedriño que ela coñecera... nin ela era a nai que Pedriño despedira dende unha cuberta de terceira dun barco que o arrancou dunha vida, dunha familia, duns afectos e dunha realidade que desapareceran para sempre.

Ao longo da historia de Galicia centos de milleiros de Auroras e de Pedriños repetíronse coma pingas de augas. Todas semellantes pero todas distintas. Case todas colmadas de sufrimento e, afortunadamente, algunhas poucas con final feliz.

Comentarios   

Mikel Camariñas
+7 # RE: O DRAMA DA EMIGRACIÓN, por Marisol SoneiraMikel Camariñas 19/06/2014 22:22
Emocionante historia que relata a dura que era a vida nuns tempos practicamente nulos en comunicación. Que duro para a túa avoa, Marisol e incluso para o resto da familia ver marchar un ser querido hacia un lugar descoñecido e sin saber a sorte que a un lle ia deparar. A crudeza da emigración en estado puro mesturada ca dificilisima guerra e postguerra. Non me estrana que a señora Aurora dudara en si era Pedriño o Pedro que se prantou de novo na súa porta. Os anos, a distancia e o vacio que lle ten que quedar a unha nai ante a despedida dun fillo é digna de calqueira confusión e mágoa crónica, non é pa menos. Preciosa historia real Marisol.
Responder | Denunciar ante o administrador
Pardiñas
+4 # RE: O DRAMA DA EMIGRACIÓN, por Marisol SoneiraPardiñas 20/06/2014 08:42
Sempre fomos unha terra de emigrantes ,aínda hoxe é o día que esta mal acompáñanos ,é unha asignatura que non nos fai falta estudar na escola ,pasa en todas as familias ,boa reportaxe o de Marisol
Responder | Denunciar ante o administrador
nosa virxiña do mont
+2 # RE: O DRAMA DA EMIGRACIÓN, por Marisol Soneiranosa virxiña do mont 20/06/2014 17:16
A sangría aínda non finou, desde fai dous séculos emigraron mais de 2.700.000 de galegos a distintos países ,sendo como vostede ben di que ao finalizar a guerra civil o camiño mais percorrido era Arxentina e alí a Bos Aires ,uns polo fame ,outros por medos ,outros por temas políticos.Arxen tina chegou a ser a quinta potencia mundial económica e cun adianto en ciencias ,cultura ,economía,¿ quen das nosas terras non tivo alí un familiar ? si todos coñecemos que é a cidade onde mais galegos chegaron a convivir.Santa Maria dos Bos Aires.Grazas por todo o que fixeches polos nosos pobos e eles por ti
Responder | Denunciar ante o administrador
Dolores Rojo
+2 # Yo tambièn soy emigranteDolores Rojo 28/06/2014 18:56
Vine de Xaviña con mi madre y mi hermana menor en un barco que saliò de Vigo..despuès de 21 dìas llegamos la puerto de Buenos Aires ( mi papà habìa venido casi dos años antes) año 1950.
Jamàs pude olvidarme de mi tierra ni de mi gente y paisajes..por algùn misterio algo muy importante me paso que jamàs me deje de sentir gallega.
Hice dos viajes en el primero pude revivir mis recuerdos con toda la familia mis emociones fueron enormes y comprendì que muchas cosas de mi forma de ser tenìan que ver con mis mayores...en el segundo viaje fue distinto muchos familiares ya no estaban,me reencontrè con nuevos familiares que amè enseguida...per o tambìen comprendì que esos recuerdos de mis cinco años solo eran mios en mi estàn intactos como cuando lleguè ese 18 dejulio de1950.
Responder | Denunciar ante o administrador