1 1 1 1 1 Rating 0.00 (0 Votes)

Xoán Ramón Carballo, colaborador de Camarinas.eui

Coa a idea de lembrar tempos xa moi lexanos, retomo esta ristra de nostálxicas crónicas referidas a  participación na temporada fundacional da Liga da Costa (1.964), na que tomou parte o  Porteño, sendo por tanto, o club decano do Concello de Camariñas en competicións oficiais. Deixábamos no derradeiro relato o Porteño e os seus seareiros degustando e relambendo as meles do primeiro e rotundo triunfo a costa do Laxe. Nos faladoiros das tabernas e sobre todo na porta do Casino -verdadeiro foro tertuliano onde se concentraba o cumio do sanedrín futbolístico porteño- os ánimos tiñan mudado dabondo e despois dos malos resultados do comezo de liga, agora, entre o pulo que producía o clarete, ou a chiquita de branco ribeiro (viño que naquela época tiña unha sospeitosa cor ambigua e turbia), facía que os mais eufóricos, xa falaban e prognosticaban que ”O domingo janamoslle ao Cee”. Mais as ledicias duran pouco na casa do pobre.

As ilusións que mais de un fixemos medrar no noso maxín perante a semana, leváronos a soñar con facer fronte o equipo que contaba os partidos por triunfos. E así foi; pasou a Sociedade Deportiva Cee pola Ponte, coma un vendaval do nordés. O descanso, xa tiñamos no lombo unha peneira con cinco roscas. Os Alfredo, Louro, Insua, e compañía paseáronse pola pedreira da Grixa (o campo era o mais ruín da Costa, cheo de regos, buratos pedras e terróns) facendo boa aquela frase de Helenio Herrera “gañamos sen baixar do autobús”. Lembro con certa nostalxia o que me dixo cando nos retiramos o descanso, aquela rapariga loira, de ollos azuis, “chorón, es un chorón”. E todo foi porque despois de facerme infundadas ilusións de que ese ía  selo o noso día, o descanso xa nos tiñan mallado coma polbos. As bagoas mostraban a impotencia e a rabia.  Foi esa a primeira vez, pero non a última. O longo da miña vida deportiva, como a de calquera outro, foron moitas as veces nas que tiven que saborear o amargo fel da derrota. Son eses momentos os que van forxando a personalidade e o carácter dun deportista; son os fracasos asumidos, e ben analizados o berce dos mellores éxitos futuros.
Manolo Mayo, Italia, Enrique Pardiñas, Valero e Xoán Ramón Carballo
Pero case sen darnos conta, xa estábamos na seguinte xornada na que o Porteño tiña que visitar no campo do Balsiño ao C.D. Baio. Era un rival teoricamente equiparábel e por tanto, parecía unha ocasión axeitada para consolidar a recuperación que tanto dexesábamos. Por outro lado, no Baio xogaba un colega de estudos, Manolo Costa. Durante a semana en Vigo xa tiñamos rifado e discutido sobre o resultado que cada quen perseguía; os dous equipos empatados a dous puntos. O presidente do Baio, Sr. Pérez Maroño, era parente lonxano da miña, por tanto había certo aire de rivalidade. O campo do Balsiño que estaba a beira da carretera, indo de Vimianzo, antes de chegar a Baio, era pequeno pero xeitoso; un pouco costento, pero tiña unha excelente condición por min moi valorada para aquel tempo: era de herba. Un dos poucos campos da Costa, nos que xogar o fútbol era posible; controlar o esférico sen medo a que dera brincos incontrolados, poder baixalo coiro o chan, e sobre todo poder tirarte a herba para alongar a zancada defensiva o paso dun contrario, sen esfolalas los xeonllos, ou rematar en plancha sen deixar a pel no intento, era unha experiencia pouco frecuente. Para mellor condición aquel día estaba a tarde con brétemas e a herba húmida. O partido tivo dúas caras moi distintas. O descanso chegamos gañando 0-2; marcara Barroso e Nogueras, xogando  con certa soltura e a favor do campo: se non fora pola maxistral actuación de Norberto, porteiro local, teríamos chegado o descanso co partido resolto. No segundo tempo, o Baio foi apertando na mesma medida que o Porteño afrouxaba, falto de aire e folgos. Marcou Manolo Costa, un penalti que o árbitro Sr. Mouzo, de Vimianzo, sinalou con moito gusto. Os trinta minutos que faltaban fixéronse eternos e tivemos que defender como poidemos. E foi neses intres de angustia cando dende a banda recibín a instrución táctica mais axeitada e oportuna que un adestrador da época podía emitir. Nas anotacións manuscritas que conservo nun libreto de folla cuadriculada, con canto de aramio en espiral, figura como titular deste partido contra o Baio a seguinte frase:

"JUANRAMONCIÑO, BALONS AS LEIRAS QUE ESTAMOS JANANDO"

O seu autor, un seareiro dos que sempre acompañaba ao equipo e que sentía as cores do Porteño moi fondamente. Un sufridor. Sambade, das Barrosas. A orde era todo un compendio de estratexia táctica. As leiras veciñas eran un recurso axeitado. Canto mais lonxe, mellor.

O Sr. Pérez Maroño, felicitoume ao remate... e doume recordos para a familia.

No libreto anteriormente mencionado xa solo ten sinalado uns pequenos apuntes do partido que fomos a xogar a Laxe o día 21 de xuño do 64. Pero non foi por iso polo que esa data pasou a historia. Ese domingo, a mesma hora que nun campo de area, nunha calorosa tarde de verán,  xogaron o D. Laxe e o Porteño (2-1) celebrábase no Santiago Bernabeu a final da Eurocopa de seleccións nacionais: ESPAÑA-UNIÓN SOVIÉTICA (URSS) (2-1). O meirande acontecemento deportivo daquela etapa gris da historia de España. Partido retransmitido en directo pola TVE con pantalla en branco e negro con comentarios de Matias Prats, e que representou unha escusa politicamente moi Unha foto histórica do Porteñoaproveitada, para o réxime da época. Tardei moito en esquecer a mágoa que para min tivo o  non poder ver aquel partido en directo. Así o reflicten nos comentarios que aínda hoxe figuran no libreto. Transcribo literalmente o que no seu día redactei así:

Por España xogaron: Iribar, Rivilla, Olivella, Zoco, Calleja; Fusté, Luis Suárez; Amancio, Pereda, Marcelino y Lapetra.

Pola URSS soamente cito a Yashin (Lev Ivanovovich Yashin), “la araña negra”, o mellor porteiro do mundo, ate este día, que no gol do triunfo de España, quedouse de pedra ante o espectacular e nada doado remate de cabeza que fixo o galego Marcelino (de Ares) e que deulle a España o meirande éxito da súa historia, ate ese intre. Excelente partido de Amancio Amaro Varela e Luís Suárez, tamén galegos da Coruña.  Por certo, durante moito tempo atribuíuse a Amancio a autoria do centro que rematou Marcelino, cando en realidade o seu executor foi Chus Pereda; eran as mentiras do NO-DO aquel informativo da época no que sempre aparecía Franco inaugurando pantanos. Non fai moito tempo os medios televisivos restauraron a verdade da xogada como se pode apreciar no video que acompaña o presente texto.

Eran tempos nos que o fútbol monopolizaba as conversas, pois non estaban os tempos para falar doutras cousas. O fútbol era a mellor terapia de grupo para alimento espiritual das masas. O ditador Franco non daba arriado o mando e España (“todo estaba atado e ben atado”) comezaba daquela a sentir o illamento que as nacións europeas estaban a facer cada vez con mais presión. Daquela non se podía falar de todo; a política non era tema de conversa pública e dende as altas esferas eran tempos de relixión (católica, por descontado), touros e fútbol. Non había lugar a controversia: traballo moi pouco remunerado, industria incipiente e moi pouco competitiva, pobreza tanto no agro coma na costa, recursos escasos que desembocaban en emigración obrigada, que naqueles anos mudaba de destino, pasando de América (Arxentina, O Brasil ou Venezuela) pola que naquel tempo principiaba a encamiñarse cara Europa (Francia, Holanda, Suíza ou Alemaña).

Pero estoume dando conta que me estou ensarillando sen moito sentido, pois da historia do Porteño, teño brincado sen solución de continuidade a aspectos socio-políticos que  marcaban seriamente aqueles tempos.

Aquela tempada da posta en marcha da Liga da Costa rematou, con mais pena que gloria para o noso querido equipo, pois ao remate, o Porteño foi o farol vermello da competición. Con moi poucas diferencias (soamente 2 puntos) entre os cinco últimos clasificados.

{xtypo_rounded_right2}

Unión Club Cee: 25+11
S.D.Fisterra: 21+7
U.D.San Isidro: 19+5
D.Baio: 10-4
C.D.Poniente: 10–4
Ponteceso: 10-4
D.Laxe: 9-5
C.D.Porteño: 8-6

{/xtypo_rounded_right2}

Sempre quedan motivos que alegar e que puideran ser escusa xustificada. Os dous meses últimos da liga foron xuño e xullo (a competición rematou o 12 de xullo) que coincidían con exames finais de curso e iso conlevou algunha que outra baixas nos derradeiros partidos. Supoño que aos outros equipos teríalle pasado algo semellante. Pero... cada quen deféndese como pode.

O asunto do farol vermello non só consistiu nun título honorífico, pois a realidade foi que en Baio tiñan argallado un farol de cartón que recuberto cun papel vermello e alumeado por unha pila, e que estiveron lucindo case que toda a temporada por selo equipo “pechacancelas”. Pero o Baio mellorou na fase final da Liga, o revés que o Porteño, e foi o conto que o farol acabou na Ponte como irónico símbolo. Se se quere ampliala a historia do farol vermello consúltese o libro do profesor Xosé María Lema Suárez, de Baio, (que rematou sendo xogador do Porteño nos anos setenta e tantos). Unha documentada Historia do C.D. Baio e da Liga da Costa, editada polo Concello de Zas. Un excelente libro de consulta para os nostálxicos daquel tempo.

Ate mais ver, compañeiros.

Comentarios   

Beldoña
0 # RE: Nostalxias dun tempo xa pasado IIIBeldoña 12/04/2011 11:32
“chorón, es un chorón “
Así é, JUAN RAMÓN, xa aquela raparíga loura de ollos azuis, sabía ben o que estaba a dicir. Cando revivimos tempos pasados, os nosos recordos superan a realidade, e esta, queda nun segundo plano. Xurde a nostalxia dos tempos xa idos, inda que esteamos relatando maxistral e fielmente, como neste caso, resultados contrastados de un equipo de fútbol da nosa alma. As bágoas sempre asoman pa certificar a nobreza que garda, como apreciado tesouro, con lembranzas do noso pasado… "JUANRAMONCIÑO, BALONS AS LEIRAS QUE ESTAMOS JANANDO"…balóns as leiras, Juan Ramón, que estamos a janar o partido da nosa vida.

Unha aperta, amigo
Antonio Puertas
Responder | Denunciar ante o administrador
E logo ti de quen es
0 # RE: Nostalxias dun tempo xa pasado IIIE logo ti de quen es 12/04/2011 20:29
Preciosa historia, gracias me has proporcionado un rato de agradable lectura en gallego.
Responder | Denunciar ante o administrador