 Todo comenzou en 1837: o propietario dun burro enfermo, terminal, tiñoso para máis señas, non foi quen de sacrificalo e decidío abandoalo á súa sorte nunha pequena lingua de terra isleña situada ao carón da vila de O Grove. Cando pasados uns meses retornou á illa para dar cristiana sepultura aos que debían ser os restos do amado burriño cal non foi a súa sorpresa ao atopalo nun estado rebosante de saúde, fornido e vigoroso, con todas as súas feridas curadas. A razón que explicaba o que nun primeiro momento se tomou por unha milagre non era outra que a composición mineral das augas do lodazal no que o équido se rebozaba retozonamente. Esa foi a orixe que dou lugar ao que sería un balneario situado ao mesmo nivel dos grandes centros termais alemáns decimonónicos (Baden-Baden; Wiesbaden; Badenweiler, alí onde finiquitou Chéjov...) ou da Rusia dos Zares (Mineralnye Vody; Piatigorsk, alí onde finiquitaron a Lérmontov...), ao primeiro hotel de cinco estrelas que existío en España ou a unha das mellores marcas de xabóns dos derradeiros cen anos. O sinónimo do luxo, da exclusividade, en definitiva, en Galicia.
A Illa de A Toxa non deixa de ser un territorio estrano, inclasificable. O visitante entra, unha vez cruzada a ponte construida en 1909 para dar saída á crecente industria hosteleira e cosmética que alí empezaba a tomar forma dende finais do XIX, e non sabe moi ben onde se atopa: unha especie de terra de ninguén, rexida polas súas propias leis e costumes. A limpeza e pulcritude que de ordinario caracterizan ata o último dos rincóns do resto do Concello de O Grove aquí son levados ao extremo: un servizo propio de xardinería fai omnipresente o impecable rasurado dos seus céspedes, dos seus ben cuidados xardíns privados; un servizo de seguridade propio fai innecesaria a presencia da Guardia Civil e da Policía Local; a contratación privada da limpeza viaria conleva a innecesariedade dos operarios do concello; por non haber non hai nen abastecemento de auga municipal quedando reducidos os seus servizos á recollida do lixo. O único dos seus reductos aparece representado polo Monte Central, 22 hectáreas de terreo virxe gañados para o concello en 1981 polo primeiro alcalde comunista de Galicia (Xaquín Álvarez Corbacho), un bosque polo que a cotío acuden a pasear os veciños da vila meca e que dende hai un ano conta cuns famosos huéspedes: a parella burros fariñeiros galegos (equus asinus) formada por Emilia e Pardo, aos que se espera en breve se una o primeiro producto da súa relación, un burriño que como non podía ser menos recibirá o nome de Bazán, en homenaxe á popular escritora que inmortalizou nun dos seus contos a historia antes descrita sobor das orixes do termalismo na Illa de A Toxa.
Cruzado o Monte Central, érguese maxestuoso o Gran Hotel Balneario de A Toxa. Construido en 1908 no lugar onde existían dende 1841 unas barracas de pedra e madeira que supuxeron a explotación termal orixinal, a súa configuración arquitectónica actual data dos anos 40 cando se reformou seguindo o modelo racionalista. Primeiro hotel en España en recibir as cinco estrelas, a súa historia vai ligada á adquisición xunto á dos Xabóns de La Toja por un dos galegos máis importantes da historia: Pedro Barrié de la Maza, presidente que foi do Banco Pastor. Non moi lonxe atópanse outros dous hoteis de catro estrelas, o Louxo e o Hesperia Isla de La Toja e entremedias unha curiosa capela de orde bizantino e planta grega, aparente remedo das existentes no arquipiélago heleno, recuberta as sús paredes de conchas de vieira. Actualmente, o Banco Pastor (máis ben Banco Popular) segue a conservar a propiedade do Gran Hotel mentras hai anos se desfixo da sección cosmética da empresa, Jabones de La Toja, ao vendela á xermana Henkel. Antes, no que supuxo un forte golpe económico para as xentes do Grove, para dar saída a unha producción que non daba abasto, trasladáronse as instalacións da fábrica ata Culleredo. Entón caravanas diarias de camións enfilaban á carretera da Coruña transportando no seu interior as afamadas augas minerais da Toxa. Uns camións que a día de hoxe, finiquitada a fábrica de Culleredo, encaran as carreteras do leste de Europa, sede actual daquela fábrica nacida un día a partir dos baños retozóns dun burriño tiñoso e que deron lugar ao maior emporio do luxo e da sofisticación da historia de Galicia.
Con todo o futuro non parece claro, voces críticas álzanse e láianse pola carencia dun proxecto estratéxico a longo prazo. A crise do Gran Hotel e do seu veciño Casino, auténtico motor económico en tempos, son evidentes. Neste sentido cítanse como vitais para atraer a un público exquisito e de máis que elevado poder adquisitivo os nada populares proxectos de construcción dun porto deportivo (oposición do sector marisqueiro por mor dun hipotético dano aos recursos naturais da ría) e de ampliación do campo de golf existente ou de construcción dun novo nun emplazamento distinto (rexeitamento dos ecoloxistas). Alleos a todo elo, Emilia e Pardo, empregados municipais, propiedade do Concello, dan un último bocado á forraxe posta nos seus coquetos cobertizos por algún dos seus compañeiros de plantilla e póñense a cuberto da noite que recén comenza e recordan que, entre tanta sofisticación e luxo, alí onde o metro cuadrado alcanza precios astronómicos, delimitado por unha firme empalizada, un dos máis amplios recintos da illa corresponde a dous sinxelos e humildes burriños fariñeiros galegos, especie en perigo de extinción, principais responsables á fin e á postre de todos os feitos acaecidos en A Toxa dende un curioso día do Ano do Noso Señor de 1837.
Artigos relacionados que che poden iinteresar:
Me Gusta
0
Por favor, registrate para calificar.
|
Comentarios dos USUARIOS REXISTRADOS
Comentarios de FACEBOK
07.04.2013 14:13
Unha a perta desde MadridJuan José. Aproveito para enviarte unha aperta dende Madrid. Estou case seguro de que te ...
Diego Alonso Fotógrafo 
Asociación Camarinas.eu Camariñas na Rede 
SOCIALISTAS DE CAMARIÑAS 
Siareiros do XAVIÑA FC 
Historia Fotográfica de Camariñas 
Cinéfilos de Camariñas 
Abrindo Rejo - Xaviña 
Ana - Centro de Estética e Beleza en Camariñas 
Peluquería Montse 
ASESORIA LEMA, PONTE DO PORTO
Comentarios
En aquella excursión, iba una “ chiquilla “ encantadora, de ojos verdes y piel morena; jovial y hermosa como una flor. En ella que muy pronto se fijarían mis ojos jóvenes, sin perder detalle de aquellos sueños. Las miradas y las sonrisas se cruzaban en medio de los cantares.
Y, ya sobre las blancas arenas, nos adentramos en sus aguas sanas que me hechizaron.
Comprometimos el amor eterno bajo los rizos de sus aguas mansas.
Hoy, he vuelto a revivir aquel día que quedó flotando con la Isla que, a los dos, nos dejó encantados.
Antonio Puertas
¿ Qué es el tiempo ?
Una medida añorada
que se cobija en el alma,
de recuerdos y mentiras,
de verdades y de nada.
Aún fue ayer, que en La Toja,
buceando, nada buscaba,
y un resplandor en la arena
me cegó en medio del agua.
Brillando he visto un tesoro
envuelto en concha de nácar,
me cautivó su belleza
al asomar su mirada.
Y esa mirada cautiva
en medio de aquellas aguas,
pasados los años me dio
cuatro perlitas de nácar.
El tiempo, sueño perdido,
que guardas dentro del alma,
no se sabe lo que oculta
dentro de lo que es la nada.
Antonio Puertas
Suscripción de noticias RSS para comentarios de esta entrada.