• A destrucción do patrimonio na Ponte do Porto, por Rafael Lema

    O coñecemento da historia e do pasado das colectividades humanas, dos seus fitos, xestas e despropósitos, concrétase como ineludible á hora de construir futuros. Un coñecemento auténtico, enténdese, non veña a ser como esa construcción de patrañas inauditas erixidas durante os derradeiros 40 anos polo nacionalismo racista e supremacista catalán con vistas a proporcionar o basamento teórico sobre o inventar un proceso de enxeñería social. O anterior non pode acontecer naqueles territorios (Camariñas, a Costa da Morte) que contan con historiadores da solvencia e pulcritude do noso querido amigo Rafael Lema, alguén que sobre a base de esforzo, obxectividade e análise labrou unha traxectoria de renome nos máis diversos eidos da ciencia historiográfica. No presente capítulo, ca súa concreción e sabiduría características, rememora un dos maiores desastres en canto a destrucción de patrimonio do noso concello. Onde calquer suposto historiador chalado catalán non dubidaría en culpar dos seus ridículos históricos ao Estado centralista e opresor Rafael evoca causas, realidades e consecuencias. Un traballo pulcro, detallista e obxectivo, inapelable e crudo para saber de ónde vimos e cómo evitar erros no futuro.
  • CAMARIÑAS GUARDA EL PECIO DEL ULTIMO BARCO PERDIDO POR ESPAÑA EN LA GUERRA DE INDEPENDENCIA DE EEUU

    En la zona de la Virxe do Monte y O Corno en Camariñas se han localizado recientemente cinco depósitos de cañones entre el siglo XVI y el XVIII, según datos de la Real Liga Naval Española. Dos pecios pueden ser galeones de la armada española perdida por Martín Padilla en 1596. Otro responde al correo marítimo "La Cantabria" de 1773; y se conoce el suceso del 18 de abril de 1783 cuando naufragó en la zona la fragata napolitana de la Real Armada Española "Las Dos Cathalinas", de 34 cañones, con 232 hombres, marineros napolitanos y soldados franceses de la llamada Legión de Lauzun, retornados de la Guerra de Independencia de Estados Unidos. Nuevas investigaciones indican que se trata del último de los barcos perdidos por nuestro país en la misma, por lo tanto su valor histórico es incuestionable. Además ahora se sabe que llevaba 232 soldados y tripulantes, que se dan también como víctimas de un conflicto que causó a España 33 buques destruidos, naufragados o apresados y miles de vidas de españoles europeos y españoles americanos, sin contar los daños de la marina mercante ni corsarios. Mayores pérdidas sufrió Inglaterra, derrotada, que además quedó sin las colonias levantiscas. España amplió su imperio, el mayor del momento.
  • Lembranzas dun tempo que xa pasou: A Matanza

    A cría de cochos para autoconsumo é unha tradición galega que funde as súas raíces na cultura castrexa e que, ao longo de milenios, foi unha actividade que condicionou moitas das nosas costumes, tradicións e gastronomía. Nalgúns lugares de Galicia aínda se mantén a costume de criar o “porquiño de San Antón” e que era habitual en case todo o territorio.
  • Un lanse de patelo e unha traxedia que non foi, por Marisol Soneira

    Xa vos teño contado que, cando meu pai andaba ao mar,  os barcos de Camariñas ían ao cerco remolcando unha embarcacións moi parecida as traíñas vascas. Esta “lancha”  uníase coa tarrafa por medio dun cabo longo que se amarraba a proa da primeira por unha punta e a  popa da segunda coa outra.  A traíña facía de boia cando se largaba, e de depósito das capturas logo de embarcar o peixe. A medida dun bo lanse era cando se enchía a traíña ate os toletes e había que embarcar peixe na tarrafa. Estas embarcacións tiñan a súa propia tripulación (case sempre composta por tres persoas) e os seus propios aparellos. Un dos que me fascinaba era a “bomba de chicar”,  de madeira e manual, coa que manter a embarcación libre de auga. Era un traballo duro porque, as veces, había que chicar durante horas.
  • Camariñas, unha potencia mineira, por Marisol Soneira

    Un dos minerais máis demandados na década dos corenta foi o wolframio pola súa utilización na fabricación de munición e máquinas de guerra. As historias e lendas sobre o “mineral” eran un dos rituais con que nos entretiña meu avó Andrés nas noites de verán cando os netos acudíamos a compartir a comida da celebración de Santa Mariña.
  • Unha de revivar, por Marisol Soneira

    Houbo un tempo en que, chegado o mes de xaneiro, andaban tódolos buriáns inquedos e nerviosos mirando o calendario obsesivamente. A razón era ver en que día caían as grandes mareas do inverno. Como seguramente sabedes sempre hai dúas mareas no ano que acostuman a ser excepcionais: unha no inverno e outra no verán. As de inverno eran especialmente agardadas porque, se cadraba cun tempo de xeadas, deixaba aterecidos entre os bolos que a marea deixaba ao descuberto a milleiros de pequenos peixes, crustáceos e toda sorte de delicias que o mar cría.
  • NON TODO É O QUE PARECE...2 por Marisol Soneira

    Esta historia non ma contaron, pasoume a mín. Eu, de cativa, tíñalle moita envexa aos nenos dos “pescos” (os rapaces da vila, fillos de mariñeiros) porque cando saían da escola non tiñan mais que facer que adicarse a xogar. Nos, os rapaces de Buría, sempre tiñamos tarefas reservadas: axudar nas faenas do campo, ir por area a Lingunde para poñer nas táboas do sobrado, levar ou traer os animais a pacer, e unha infinita ringleira de traballos que, coa mentalidade de hoxe, acusarían aos nosos pais de explotación infantil.
  • O DRAMA DA EMIGRACIÓN, por Marisol Soneira

    A miña avoa Aurora, A Panadeira, era miúda de estatura pero cun carácter e unha determinación dignas dun xigante. Ese carácter e determinación fixo que tomase unha tranca contra a garda civil e o crego da parroquia cando usurparon os seus montes e sometéronos á repoboación forzosa, ala polo apoxeo da ditadura franquista. Ese comportamento valeulle o alcume de “a roxa” e non poucos desgustos nunha época onde discrepar e reivindicar dereitos non eran ben recibidos polo Ditador nin polos aduladores servís que tiña en cada curruncho da vida cotián de cada pobo ou vila. Camariñas non era unha excepción.
  • O Areal, non todo é o que parece por Marisol Soneira

    Dentro da nova etapa que Camarinas.eu botaba a andar esta mesma semana, unha das promesas realizadas aos nosos lectores era a das colaboracións fixas que darían maior renome e empaque á web de tódolos camariñáns. Unha vocación de servicio público na que as diferentes opinións, opcións e puntos de vista dos camariñáns deberían estar presentes. Entre elas, e nun acto que non cabe senón calificar como unha deferencia que nos honra e que nos fai sentir especialmente orgullosos, está a colaboración periódica que a partires de hoxe inaugura a Vicepresidenta do Parlamento Autonómico de Galicia: Marisol Soneira, que dentro da súa apretada axenda fará un oco para deleitar cada pouco aos seus veciños cun artigo que indague na historia, na identidade común, nas raíces da súa terra, a Camariñas da súa alma que leva representando tan dignamente durante toda a súa vida. Para escomenzar un artigo adicado a un rincón tan emblemático da Vila das Palilleiras como "O Areal". A nova estapa de Camarinas.eu comenza con forza.
  • Historia do Concello

  • A Extraordinaria atención de Camariñas aos Náufragos do SS Treherbert en 1887

    Pese a que está más extendida la versión de la rapiña e incluso la provocación de naufragios por parte de los vecinos de la Costa da Morte, lo cierto es que abundan en los documentos antiguos muestras de agradecimiento de navieras y gobiernos extranjeros a la actuación de los habitantes de nuestros pueblos con las tripulaciones náufragas. Un siniestro poco conocido pero que tuvo una gran repercusión en la prensa inglesa y anglosajona de la época fue el del SS Treherbert, un mercante inglés naufragado en la Punta da Buitra de Muxía el siete de agosto de 1885. No escatimaron elogios los supervivientes y el consulado británico hacia los vecinos de la zona, especialmente por el trato dispensado por la población de Camariñas.
  • Un paseo pola Ría de Camariñas once anos despois da Catástrofe do Prestige II

    Imos ca segunda e derradeira parte do gran traballo de Daniel Rogero acerca do afundimento do Petroleiro Prestige, aquel no que distintos persoeiros da Costa da Morte son entrevistados por este gran camariñán da diáspora e aportan o seu particular punto de vista acerca do que foi ata o momento o último gran drama vivido nestes apartados recunchos atlánticos. Aquel no que centos de toneladas de fuel extraídas do seo da Nai Terra en xeadas paraxes siberianas, fletadas non lonxe do San Petersburgo dos zares por Mijaíl Fridman, un daqueles oligarcas rusos nacidos do súpeto doutro afundimento non menos estruendoso (o da URSS), acabaron por desparramarse nunha masa viscosa e nauseabunda ao longo de todo o litoral atlántico, irmanando portos tan dispares como os da Bretaña francesa ou os da Galicia española. Agora que once anos pasaron nun suspiro, recén dictada unha sentencia que deixou a petroleiras piratas e  compañías fletadoras destartaladas libres de todo mal, ca necesaria perspectiva que da o tempo, co rigor inherente á persoalidade de Daniel Rogero e ca minuciosidade propia de toda reportaxe de investigación, Camarinas.eu repasa en segunda e definitiva tandada o que non deixou de ser un grandioso drama que tivo á Costa da Morte como zona cero.
  • Un paseo pola Ría de Camariñas once anos despois da Catástrofe do Prestige

    Daniel Rogero é fillo do noso habitual colaborador Tino Rogero Figueiras. Dani é un xoven que estuda cuarto curso de Dereito e Xornalismo na Universidade Rey Juan Carlos de Madrid, e é por riba de todo un namorado do mar, de Galicia e de Camariñas. Gústanlle os deportes, o footing, o Karate, nos veráns practicar a vela, e cando encontra un compañeiro, o que non sempre e doado, practicar a pesca submarina nas augas da nosa costa. Dende pequeno amosou interese polos idiomas en xeral e en especial pola nosa lingua. Daniel é da estirpe dos Gaiteiros do Ponte do Porto, e pódese dicir que é un galego, un camariñan, nacido en Madrid.
     
    Co permiso de Don Benito Pérez Galdós, como de tanto outros mozos da súa xeración, pódese dicir que Daniel "entra na idade viril coa firmeza e a seguridade dun corazón cheo, dun entendemento rico e non gastado, dunha alma vigorosa e sa, á cal non falta senón ancho mundo”
  • A Virxe de Guadalupe, Patroa das Palilleiras, por Rafael Lema

    Escindida entre o norte e o sur, case sen saber moi ben cal é o seu auténtico lugar, atópase a vila mariñeira de Rianxo. Patria natal de tres dos máximos exponentes da literatura galega (Rafael Dieste, Manuel Antonio e Castelao), cuias casas familiares se atopan a escasos metros unhas de outras na mesma rúa, vive estos días (do 13 ao 20 de setembro) alporizada pola celebración das súas festas tradicionais en honor á Guadalupe. Por elo nada máis adecuado que un novo artigo indagatorio da nosa identidade e das nosas raíces escrito polo colaborador habitual de Camarinas.eu Rafael Lema que descubre como a virxe que cando anda pola ribeira vai descalziña pola area foi en tempos a mesmísima Patroa das nosas palilleiras. Unha colaboración máis que abraia polos seus descubrementos e a imaxe que a ilustra, que entra a formar parte da sección cultural máis potente e completa da Costa da Morte e quen sabe se unha das máis fecundas de Galicia: aquela que dende hai seis anos a levan enchendo de contidos as mellores firmas do noso concello. Aquela na que ser publicado equivale a un privilexio e un honor e da que forma parte por dereito propio Rafael Lema, o gran historiador da Costa Atlántica.
  • Río Porto: Un nome con historia, por Rafael Lema

    Ata o de agora sempre houbera un pequeno desbaraxuste en torno á correcta forma de nomear o cauce fluvial que atravesa o Concello de Camariñas e que ten como punto máis sinalado no seu fluir o da vila da Ponte do Porto: uns, que Río Grande, outros que Río Porto. Pois ben, esta polémica un tanto artificial á luz dos datos agora aportados pode xa considerarse finiquitada para sempre: nun impresionante artigo polo seu rigor extremo, o seu aporte inacabable de datos, e a súa intelixente e impecable análise científica dos mesmos, Rafael Lema zanxa de xeito definitivo o tema. Remontándose ata arquivos do século XIII, cifra a orixe do desencontro linguistico nunha absurda redenominación do noso río porteño por parte da administración de tempos do Réxime Franquista, que polo que se ve tamén tiña as súas derivas polos torcidos eidos do políticamente correcto, sempre tan nefastos e atentatorios para unha intelixencia medianamente normal. Así foi como se perpetrou contra unha vila e un concello un atropelo histórico.
  • O porteño que soñou cun submarino

    O gran historiador da Costa da Morte desvela o segredo do submariño porteño

    Con bastante anterioridade a que por propia iniciativa o Kursk arrastrase aos seus 120 homes cara unha morte lenta nas xeadas augas do Mar de Barents, algo antes de que o Capitán do S-13 Aleksandr Marinesko afundira no Báltico de dous torpedazos o trasatlántico reconvertido en buque hospital alemán Wilhelm Gustloff e provocase a maior catástrofe marítima da historia (tempos despois Marinesko sería xulgado por un tribunal militar soviético pero non por asesinar 9.500 inocentes senón por un lío de faldas cunha cidadá de nacionalidade extranxeira, unha sueca de toma pan e molla, delito polo que se ve moito máis grave), máis ou menos polas mesmas épocas nas que os terroríficos lobos grises entraban a a repousar nas rías galegas, un inventor trabeiro, bisavó do noso colaborador, amigo e mestre de historia Rafael Lema, estivo a piques de contruir o primeiro submarino porteño. A arma secreta que cun par de bombazos podería devolver a mans hispanas o Peñón roubado, a que poido ser a gran esperanza blanca da gloriosa armada española. Nun país co empuxe e movilidade social dos Estados Unidos aparecería un socio capitalista e aportaría sen dilación os cartos que puxeran en movemento a xenial idea, pero como esto era España todo pasou sin pena nin gloria, quedou como unha anécdota de taberna e aínda gracias que Rafael Lema rescatou do olvido tan instructivo episodio. "¡Que inventen ellos!", como ben tivo a decir Unamuno. Triste e desaproveitada España.
  • Historia da Ponte do Porto: A Orquesta Mambo

    Infatigable na súa busqueda constante das raíces culturais e históricas do noso concello, Rafael Lema retoma as andaduras musicais porteñas e desta volta indaga o pasado da Orquesta Mambo, seis músicos de acrisolada competencia que animaron as veladas musicais da España dos anos 50 e 60 do século pasado. Unha imaxe de verbenas, sesións vermouths populares en pequenas aldeíñas ou grandes pobos dunha Galicia rural e semiatrasada, de cura, alcalde e Guardia Civil animada dende un rudimentario palco por unha animada orquesta porteña ven aos nosos ollos e fainos rememorar épocas idas para sempre, promotoras do que estaba por vir: trailers espectáculo nos que os máis vangardistas e complexos xogos de luces, sons e danzas en ocasións non permiten ver o bosque. Outro anaco do pasado dun concello e das súas xentes arrastrado ata os nosos días polo gran historiador da Costa da Morte, Rafael Lema.
  • A Banda de Música da Ponte do Porto

    A Banda da Ponte do Porto, evocada polo gran historiador da Costa da MorteUnha vez houbo unha banda de música na Ponte do Porto. Esto tal vez agora non o saiban moitos, pero despois da publicación do presente artigo en Camarinas.eu difícilmente quedará un só veciño do noso concello que descoñezca a epopeia da gloriosa banda porteña. E elo gracias a colaboración fecunda, fértil, tan beneficiosa para as parroquias de Camariñas entre esta redacción e o intelectual que máis sabe do pasado desta Costa da Morte dos nosos pecados, esa mesma que a día de hoxe clama agónicamente polo remate definitivo da vía de comunicación que a rescate do seu atraso secular evidente respecto doutras comarcas desta mesma Galicia que debería cobixar dun mesmo xeito a todos os seus fillos.  Xa que nos impiden contruir o noso futuro, deberemos trasladar os ollos ata o noso pasado cun texto evocador e definitivo, apoiado cun impactante material gráfico, rescatado todo do olvido gracias a labor investigadora, incansable e sabia de Rafael Lema. Todo un luxo historiográfico para esta olvidada franxa atlántica.
  • Acta Bautismal do 1º antepasado camariñán de Máxima Zorreguieta, Raiña de Holanda

    Unha vez postos na pista polo Faro de Vigo, Camarinas.eu segue a dar novos e significativos pasos xornalísticos na gran exclusiva do ano, quen sabe si unha das máis notables da historia, en Camariñas. E faino da man do gran historiador da Costa da Morte, Rafael Lema, quen localizaba esta mesma semana no Arquivo Histórico Diocesano de Santiago de Compostela o documento que certifica a veracidade do xa publicado ata o de agora respecto ás orixes camariñáns da actual Raíña de Holanda, Máxima Zorreguieta e que procedemos a publicar en rigurosa exclusiva. Trátase da Acta Bautismal, fechada un 30 de outubro de 1739 na demolida Igrexa do Calvario, do que sería o pai de Micaela Antonia Maurín Baamonde:  Joaquín López Maurín. Unha investigación ademáis que permite realizar importantísimos descubrementos respecto á antiguedade da nosa Festa do Carme así como do volume da flota existente na Vila dos Encaixes por aquelas épocas nas que se xestaban as raíces da Raíña dunha das máis antigas e ilustres monarquías europeas. Segue Camarinas.eu, da man dos mellores, a aportar novos e valiosísimos datos que certifican o gran bombazo xornalístico do noso tempo.
  • Os Maurín e Vázquez Carril en Arxentina

    Rafael Lema aporta interesantísimos datos sobre os antepasados de Máxima de Holanda na Arxentina

    Ante o terremoto informativo desatado por Camarinas.eu na tarde do martes 21 de maio de 2013, o principal historiador da Costa da Morte e colaborador habitual desta redacción Rafael Lema contribúe co seu inabarcable dominio da historia local a arroxar luz sobre a familia da que descende Máxima de Holanda. E así podemos saber que provintes de Camariñas, os Vázquez del Carril dende as provincias noroccidentais da Arxentina foron os pioneiros da introducción da industria vinícola no país a mediados do s. XVIII, ou que aportaron á súa nova nación diversos gobernadores e ata un Vicepresidente do Goberno, o ilustre descendente directo de camariñáns Salvador María del Carril, persoaxe clave nos sucesos que levaron á morte de Lavalle, o protagonista do sublime poema en prosa escrito por Ernesto Sábato, aquel no que un puñado de homes desesperados, tristes restos do exército unitario, cabalgaban cara o norte, sempre cara o norte ("Romance a la Muerte de Juan Lavalle"), e das guerras civís entre unitarios e federalistas, asemesmo glosadas polo escritor entrerriano Manuel Gálvez. Unha familia de Camariñas á que o futuro aínda estaba por deparar o máis grande: toda unha Reina de Holanda.